POVIJEST MJESTA

U prahistoriji na ovom prostoru bilo je Panonsko more, koje je dugim nizom godina nestajalo pretvaralo se čitavim područjem u velike močvare da bi se nakraju formirale reke. Taj period je trajao nekih 30.000 godina.
U debelim naslagama nađeni su fosili kopnenih životinja kao što su: mamut, pragovedo, nosorog, bizon, golemi jelen, stepski slon idr. U to doba je živeo i pračovek a na našem području ostaci nisu nađeni. U mlađem kamenom dobu kraj oko Borova bio je kontinuirano naseljen, i to traje od oko 3400 do 3400 god. p.n.e.
Naselja su bila izgrađena blizu tekuće vode i bara. Kuće su bile zemljane od pruća oblepljene blatom. Krov je bio sagrađen od trske koje je u močvarama bilo u izobilju.

Prijelaz iz mlađeg kamenog doba enolita u metalno doba u području Borova, Gradaca ima mnogo tragova, to je period vremena od 2350 – 1800 god. p.n.e.
Osim vučedolske na ovom području ima mnogo drugih eneolitskih kultura: badenska i kostolačka. Vučedolska kultura je trajala od 1700 god. p.n.e.
Kultura brončanog doba razvila se iz elemenata kasnog neolita i poznata je kao panonska kultura koja traje od oko 900 god. p.n.e.
Nađeni arheološki predmeti pripadaju bjelobrdskoj grupi koja se nastanila na Vršac, Vatin grupu.
Ovo područje nastanjuju ililiri to je staro željezno doba značajno je zbog dolaska indoevropskih naroda u evropu. Bavili su se ribolovom , stočarstvim, zemljoradnjom i obrtom. Starije željezno doba završava oko 5. st. p.n.e.

Mlađe željezno doba (laten) počinje dolaskom Kelta u naše krajeve. Kelti su bili hrabri neustrašivi ratnici, naoružani dugim mačevima, štitom od drveta au sredini štita ispupčeni metal. Kelti kuju novac i izrađuju ostale predmete od keramike, izrađuju nakit od brnze i sl. pronađene u lokalitetu Gradac.

Rimljani osvajaju ove krajeve i pokoravaju keltska plemena.
Prelaskom iz stare u novu eru u doba cara Oktavijana Augustuna uz Dunav je postojao Panonski limes (granica). Sremski limes koji se protezao od Zemuna-Taurunum pa na zapad Sirmium-Sremska Mitrovica, Kukcijum – Ilok, Kornakum – Sotin, zatim Titobrugum – Borovo-Gradec i zadnji Teutoburgum – Dalj.
Za vreme rimske vladavine jedini prijelaz preko Dunava bio je most kod Gradeca, koji je bio utvrda – kastel a ujedno je bio središte značajnih puteva. Sam položaj Gradaca bio je za Rimljane utvrda kastel koji je imao strateški značaj u sprečavanju navale slavenskih plemena, pod Batonom i Pinesom koje Rimljani jedva ugušiše. U neposrednoj blizini Gradaca nalazi se Savulja, To je močvara bogata ribom te je tako kastel imao nepresušan izvor ribe za ishranu. Osim ribolova, stanovništvo - rimljani se bave i poljoprivredom – posađeni su prvi vinogradi za vreme vladavine rimskog cara Probusa.

U toku velike seobe naroda u 5 st. raspada se rimsko carstvo. Ove krajeve nastanjuju slaveni. Pronađena keramika, posuđe, lonci ukrašeni vodoravnim linijama. Najstariji nalaz toga doba, pripadaju bjelobrdskoj kulturi od 9-12 stoleća.
Pokraj Borova na gradacu pronađeni su ostaci naterijalne kulture koji pripadaju t.z.v. periodu II, avarskog kongrata iz osmog sloleća.
Stari zapisi opisuju slavene kao miroljubive gostoljubive, ali kad trebaju braniti svoju zemlju onda su bili i vešti ratnici.
Gradac arheološki lokalitet severno od Borova i ako ne dovoljno ispitan, dao je veliki doprinos upoznavanju materijalne kulture naših predaka a nađen i fosil iz neolita neke podstaknu kulturnu javnost i arheološke institucije da ovaj lokalitet zauzme značajno mesto- koje mu i pripada zapis o gradacu spominje se u doba vladanja Ugarskog kralja Andrije kad se Gradac utvrđuje jer se sprema strašna najezda tatara- Mongola.
Zadnji zapis spominju gospodare Gorjanske koji su Utvrđivali kaštel Gradec.

Borovo je zabilježeno već 1231 god. kao posjed Vukovarskog grada. Te godine kralj ga je darovao kao posjed plemićkoj porodici Čak i od tog vremena sve do Turske provale pripadalo je različitim Vukovarskim velikim posjednicima. Staro selo ležalo je nešto sjevernije od današnjeg. Tu je bio izgrađen Dominikanski samostan, a na visokoj Dunavskoj obali Gorjanski su sazidali jaku tvrđavu. Borovo je pošetkom XV st. bilo trgovačko obrtničko mjesto u selu su se održavali veliki sedmični sajmovi. Dokument iz XIV st. govori o njima kao o starim ustanovama. Po dolasku Turaka starosjedioci Borova su po najviše primali islam i prelazili u muslimanska naselja u Dalju, Vukovaru i Osjeku. Period Rimskog doba od 1231 god. nosi ime mesta koje se mijenjalo tako da se Borovo prvobitno zvalo Titoburgum, zatim Borks, Boro i Borah. Iza toga Tvrđavica, Kaštelet pa Gradac uz obalu Dunava.
Oko 1540 god. Borovo su naselili Srbi iz Gornjeg Podrinja i Polimlja. Oni su donijeli jekavski govor na pređašnje ikavsko područja.

Znatno poboljšanje za stanovnike Borova koje je inače bilo veoma siromašno, nastupilo je u vreme mitropolita Pavla Nenadovića koji je kako predanja kažu štitio seljake od nasilja Županiskog komorskog činovništva. Ta činjenica je izuzetno pozitivno uticala na porast broja kuća i stanovnika u Borovu a ilustracije radi 1736 god. Borovo je imalo 49 kuća a 1811 god. 231 kuću i 1754 stanovnika.
Borovska crkva Svetog arhiđakona Stefana izgrađena je u vremenu od 1761 fo 1764 god. i postojano traje šireći svoju duhovnost i pravoslavlje već punih 240 god.
U to vreme se spominju prvi počeci obrazovanja u crkvi, a osnovana je i po prvi put Borovska opština kojom je upravljao seoski knez i kmetovi. Prvi poznati knez u Borovskoj opštini iz 1711 god. bio je Petar Radaković. oko 1880 god. Borovo ima ponovno status Opštine kao samostalna upravna Opština sa načelnikom, bilježnikom, blagajnikom poljarom i babicom.
1884 god. ustanovljen je grb Opštine Borovo koji je u svom izvornom obliku prihvaćen kao grb Opštine Borovo i danas.

Period posle I svetskog rata protekao je za Borovce u siromaštvu i veoma teškom životu. No 1931- god. za Borovce znači i najvaljuje veliku rekli bi smo sudbonosnu prekretnicu, na borovskom ataru ubrzano ničre Batina tvornica gume i obuće.
Siromašni zemljoradnici odlaze sa zemlje i transformišu u industriske radnike među kojima se živi lakše i lepše, ostvaruju se sigurnije zarade i podiže viši životni standard.
Raste i širi se tvornica, raste i širi se radničko naselje a zajedno i stim i naglo povećava broj stanovnika Borova kada Borovo ponovo dobija, dakle treći put status Opšine.
Primera radi Borovo je 1932 god. imalo 2213 stanovnika a četiri godine kasnije 1936 god. Borovo ima 4530 stanovnika, ovo je neophodno istaći iz razloga jer je Borovo i naselje tvornice “BATA” današnje Borovo naselje bilo jedno mjesto i predstavljalo jednu Opštinu, Opštinu Borovo.
Razvojna ekspanzija Borova je bila u punom zamahu 1936 god. stim što su izgrađene dve škole, ceste, uvedeno el. osvetlenje, iskopani arteški bunari.
12.08.1936 god. u 17 sati električna struja upalila je mnogobrojne sijalice u Borovu i izazvala neopisivu radost Borovaca. Te iste godine predana je na korištenje tada najsavremenija školska zgrada sa centralnim grijanjem a te školske 1936/37 god. u 6 razreda bilo je čak 310 učenika pa je zato Borovska škola slovila kao najveća škola u srezu Vukovarskom.
Tada je predsjednik Opštine Borovo i generalni direktor Bate bio gosp. TOMO MAKSIMOVIA veliki ideolog i začetnik naprednog, progresivnog i respektabilnog Borova i opštine Borovo koji je razvojni put Borova trasirao na pravcu Borovo naselje, Borovo, Dalj nagoveštavajući za to vreme neslućene vidike razvoja i progresa.
Neostvarena ideja gosp. Maksimovića je bila da se na spomenutom pravcu izgradi tramvajska pruga. A u toj zamisli prekinuo ga je II svetski rat.

Nakon II svetskog rata Borovo je pokušalo nastaviti svoj razvojni put ali to očigledno tadašnjim komunistički orjentiranim strukturama nije u potpunosti odgovaralo, pa je s vremenom uz administrativno oduzimanje tvornice "Borovo” a samim tim i naselja Borovo kao kontitutivnih delova Borova, Borovo i izgubilo status opštine i postalo mesna zajednica u okviru Opštine Vukovar.
No i pored toga Borovo i Borovci kako je to kroz historiju bilo vidljivo pokazali svoj ponos i dostojanstvo i nisu poklekli, već naprotiv postali uzorna mesna zajednica, koja je kroz svoj samodoprinos izdigla Borovo na nivo visokorazvijenih mesnih zajednica ne samo u opštini Vukovar već na nivou cele tadašnje Jugoslavije. Za napomenuti je da je u Kombinatu “Borovo” do 1991 god. bilo uposleno 2080 Borovaca. Borovci su znali svojom idejom uvek biti prvi i ispred drugih pa je tako prije 53 god. tačnije 15.08.1947 god. odigrana prva noćna utakmica u tadašnjoj Jugoslaviji.

Borovci su uvek bili a i danas su zagovornici pune ravnopravnosti svih građana Republike Hrvatske u njihovim pravima , obavezama i odgovornostima, kako to predviđa Ustav RH uz mnogo pokajanja,opraštanja, međunacionalne tolerancije i pomirenja jer je samo to pravi i jedini put u razvoju moderne, slobodoumne, ekonomski napredne i prosperitetne, demokratske RH i na tom putu mi Borovci želimo bezrezervno dati svoj pun doprinos.